sábado, 24 de setembro de 2016

Rozwijanie krok po kroku własnych umiejętności językowych przy wykorzystaniu tekstu

Nie od dziś wiadomo, że czytanie tekstów w języku obcym, a w naszym przypadku po portugalsku, może nam pomóc w rozwoju umiejętności językowych oraz poszerzyć zasób słownictwa. Ponadto, daje nam to niepowtarzalną szansę na zagłębienie się w językowe meandry oraz zapoznanie z bardziej naturalnym sposobem komunikacji (możemy, na przykład, zaobserwować jak wyrazy łączą się ze sobą tworząc odpowiednie wyrażenia oraz spełniając różnorodne funkcje gramatyczne). Oczywiście zakres słownictwa, od potocznego po bardziej elokwentne, ale rzadziej stosowane, będzie zależał od tego na jaki rodzaj tekstu się zdecydujemy. Jedne będą napisane w języku literackim, prasowym, a inne z wykorzystaniem bardziej potocznego słownictwa. W związku z tym, część słówek będziemy mogli wykorzystać na co dzień (na przykład, w rozmowie z rodziną, przyjaciółmi lub sąsiadami), a inne tylko od święta, w bardziej odpowiedniej do tego sytuacji. Może się zdarzyć również tak, że niektórych z nich nie spotkamy już współcześnie, poza literaturą (dotyczy to słownictwa stosowanego w wiekach wcześniejszych, dzisiaj już nie będącego w powszechnym użyciu).

W związku z tym, chciałabym Wam zaproponować bliższą analizę, poszczególnych kroków, tak aby praca z testem przyniosła jak najwięcej korzyści, ale też nie była nudna:

 1.    Dokonaj wyboru tekstu

Wbrew pozorom wybór odpowiedniego tekstu jest bardzo ważny. Nie każdy będzie się dobrze nadawał do pracy oraz spełniał wszystkie nasze upodobania.  Dlatego decydując się na wybór konkretnego tekstu, skrojonego na naszą miarę, warto wziąć pod uwagę następujące kryteria:

Poziom trudności

Nie każdy tekst będzie dla nas odpowiedni pod względem trudności. Dlatego też należy zdecydować się na taki, który będzie nieco przewyższał nasz obecny poziom, ale nie będzie zbyt skomplikowany. Zbyt duże skomplikowanie tekstu może spowodować wystąpienie frustracji i zniechęcenia, a w skrajnej sytuacji może nawet doprowadzić to porzucenia przez nas myśli o kontynuowaniu nauki. Ponadto, zbyt trudny tekst spowoduje, że będzie w nim występować ogromna ilość nieznanego słownictwa (czasami też zupełnie nam w danej chwili nieprzydatnego) oraz struktur gramatycznych. Może się to przełożyć na trudność w zrozumienie tekstu jako całości i odebrać nam korzyści płynące z lektury.

Na samym początku nauki dobrze jest się zdecydować na teksty, opisujące znane nam zagadnienia. Ułatwia to, ogólne zrozumienie tematu, co pozwoli nam skupić się na ewentualnych detalach.
  
Zainteresowania

Kolejną cechą, którą należy wziąć pod uwagę są nasze zainteresowanie. Tekst, który porusza ciekawe dla nas tematy, będzie bardziej przykuwał naszą uwagę, a ponadto stosowane w nim słownictwo będzie nam bliższe i łatwiejsze do zapamiętania. Poza tym, oprócz walorów czysto praktycznych, będzie on przyczynkiem do miłego spędzenia czasu oraz będzie pobudzał naszą ciekawość. Kto wie, może przy okazji uda nam się dowiedzieć kolejnych interesujących rzeczy o charakterze pozajęzykowym.

Ponadto wszelkie zagadnienia, które odnoszą się bezpośrednio do naszej osoby, łatwiej ulegają przyswojeniu. Co za tym idzie, zyskujemy dużo większą szansę na wykorzystanie praktyczne słownictwa w przyszłości.

Cele osobiste lub zawodowe

Przy doborze tekstu warto również rozważyć nasze cele. Czasami bowiem chcemy nauczyć się konkretnego zakresu słownictwa obejmującego jakąś szczególną dziedzinę. W takim przypadku, oprócz typowych zadań leksykalnych, dobrze jest czytać teksty poświęcone tej dziedzinie. Doprowadzi to, do zyskania większej płynności w przypadku komunikacji oraz pomoże nam zaoszczędzić mnóstwo czasu, poświęconego na naukę słownictwa, które kompletnie nas nie interesuje.

Przy czy jednak należy pamiętać, że jeżeli pragniemy opanować język w sposób całościowy i posługiwać się nim na wyższym poziomie, warto co jakiś czas zmieniać tematykę, tak aby opanować urozmaicone słownictwo.

Nauka czy też zabawa ?

Można też odpowiedzieć sobie na pytanie czy dany tekst ma nas bawić czy raczej nauczyć czegoś nowego. Nie zawsze będzie to oznaczało dobór różnych tekstów, przecież uczyć się można również w formie zabawy. Jednak, często będziemy dokonywać innego wyboru w przypadku aktywności wykonywanych w czasie wolnym, a innych w kontekście typowej nauki.

Teksty, które mają nas nauczyć czegoś nowego, mają tendencję to ograniczenia w zakresie tematycznych. Te, które czytamy dla własnej przyjemności, mogą dotyczyć właściwie wszystkiego oraz przybierać różnorakie formy (od tekstu literackiego, aż po tekst informacyjny).

2.    Wyznacz cel

Kolejnym ważnym elementem jest wyznaczenie celu, który ma towarzyszyć czytaniu. Przede wszystkim powinniśmy się zastanowić czy ma być to zwyczajne czytanie czy też może ma pomóc w rozwoju poszczególnych umiejętności językowych. Odpowiedź na to pytanie będzie miała decydujący wpływ na dobór tekstu oraz pozwoli na obranie odpowiedniej strategii.

W przypadku czytania w celu naukowym, będziemy się bardziej skupiać na elementach językowych, takich jak słownictwo i gramatyka. A następnie w przypadku zainteresowania tematem próbować zgłębiać wybrane zagadnienie, przy pomocy dodatkowych materiałów.

Ponadto, dobrze będzie zaplanować częstotliwość czytania nowych tekstów. Może mieć ona charakter krótkoterminowy (podział na sekcje miesięczne) lub też długoterminowy (roczne rozplanowanie). Należy również uwzględnić fakt, że nie zawsze będziemy dysponować czasem na czytanie długich tekstów. Dlatego warto od czasu do czasu zdecydować się na coś krótszego.


3.    Zdecyduj, które z elementów języka są dla ciebie ważne

W tym zakresie mamy dość szeroki wybór, możemy ćwiczyć zarówno aspekty leksykalne, jak i gramatyczne lub też wszystkie na raz. W zależności od tego jaką podejmiesz decyzję, Twoja uwaga będzie skupiona przede wszystkim na danym zagadnieniu, a dopiero w poboczny sposób na innych aspektach. Pomoże to uniknąć sytuacji, w której masz do ogarnięcia zbyt wiele elementów na raz. Jeżeli, pragniesz jednak przeanalizować wszelkie elementy zawarte w tekście, to możesz rozbić je na poszczególne etapy. Pierwszy, może stanowić wstępne zapoznanie się z tekstem (pierwsze czytanie). Drugi, skupienie się na słownictwie oraz wyłapanie wszystkich nieznanych słów i zwrotów. Natomiast, trzecie podejście można doskonale wykorzystać do zapoznania się z gramatyką.

4.    Przećwicz wybrane struktury

Jeżeli przeczytałeś już tekst, dobrze byłoby w jakiś sposób utrwalić odnalezione w tekście elementy. Od Ciebie zależy jaki sposób wybierzesz. Mogą to być na przykład:

Gry językowe

W tym przypadku, możemy skorzystać z pomocy różnego rodzaju zabaw językowych. Począwszy od typowych gier leksykalnych (poszukiwanie synonimów, zastępowanie wyrazów w zdaniu, zmiana kategorii gramatycznej wyrazu itp.), po bardziej skomplikowane zadania (na przykład, w postaci krzyżówek zakupionych w danym kraju lub skonstruowanych przez nas osobiście).

Pisanie własnego tekstu z wykorzystaniem danych elementów

Alternatywą dla prostych zabaw językowych, może być napisanie przez nas tekstu z wykorzystaniem poznanych już elementów gramatycznych lub słownictwa. Możemy zabawić się również w samodzielne streszczenie danego tekstu lub wyrażenie naszej opinii na poruszony temat.

Wykonanie dodatkowych ćwiczeń sprawdzających znajomość gramatyki

Ostatecznie możemy się również zdecydować na przećwiczenie gramatyki tj. wszystkich tych struktur, które do tej pory były nam obce. Również w tym przypadku możemy działać wielotorowo. Najprostszym sposobem będzie wykorzystywanie materiałów gramatycznych znajdujących się w naszym posiadaniu, ćwiczeń gramatycznych. Możemy również, jeżeli tylko jest taka możliwość, stworzyć zdania z użyciem danej struktury, a następnie poprosić kogoś o sprawdzenie ich poprawności.

5.    Wyznacz odpowiednie miejsce i czas

Dobór miejsca oraz czasu przeznaczonego na naukę języka obcego jest istotny. Przede wszystkim powinniśmy dokonać wyboru takiego pomieszczenia, które będzie nam w stanie zagwarantować możliwość skupienia się na temacie. Wszelkiego rodzaju rozpraszacze najlepiej jest wyeliminować. Dlatego też dobrze jest usiąść z dala od hałasu, rozmów najbliższych,  telefonu oraz Internetu. Mogą one stanowić dla nas pokusę ciągłego odrywania się od tekstu i zajmowania innymi mniej lub bardziej istotnymi zagadnieniami naszego życia codziennego. W konsekwencji nie będziemy w stanie przeczytać nawet małego fragmentu tekstu, bez chwili dekoncentracji.

Ponadto, dobrze jest zaopatrzyć się we wszelkie niezbędne na narzędzia. Świetnie się tutaj sprawdzą wszelkiego rodzaju ołówki, cienkopisy oraz flamastry. Pod ręką warto mieć również słownik, jeżeli dopadnie nas pokusa sprawdzenia znaczenia poszczególnych wyrazów. Jednak, dobrze jest tę czynność zostawić na sam koniec, aby nie przerywać niepotrzebnie procesu czytania. Dodatkowo, możemy postarać się o zaopatrzenie w napoje lub coś do jedzenia. Pozwoli nam, to nie opuszczać przez jakiś czas naszego miejsca pracy.


Jakie jest wasze zdanie na temat pracy z tekstem obcojęzycznym?

Wykorzystujecie jakieś specjalne techniki czy też czytacie bardziej dla przyjemności?

quarta-feira, 14 de setembro de 2016

Fonetycznie - z

Litera Z jest kolejną, która może być wymawiana w języku portugalskim na kilka sposobów. Podobnie, jak w wielu innych zagadnieniach fonetycznych, także w tym przypadku mamy do czynienia z zasadą, która reguluje te kwestie. Dlatego też aspekt ten nie jest zbyt trudny do zapamiętania.


quarta-feira, 31 de agosto de 2016

System edukacyjny w Portugalii



Już jutro rozpoczyna się kolejny rok szkolny, a wraz z nim okres wytężonej pracy. Część uczniów czeka na niego z dozą ciekawości, ale większość chciałaby, aby wakacje trwały dłużej. Jednak, jak to mówią, nie można mieć w życiu wszystkiego ;)

Nawiązując do tematu, chciałabym Wam zaprezentować jak wygląda system edukacyjny w Portugalii. Biorąc pod uwagę podział na poszczególne etapy nie odbiega on znacząco od systemu polskiego. Jednak po bliższej analizie możemy dostrzec pewne różnice.



Źródło: Educação e formação em Portugal; Ministério da Educação Setembro de 2007


Podobnie jak w naszym kraju, także w Portugalii możemy skorzystać z tak zwanej edukacji przedszkolnej (a educação pré-escolar). Dostęp do niej mają dzieci, które ukończyły 3 rok życia. Jednak, ma ona charakter fakultatywny.

Kolejnym etapem nauki jest szkolnictwo podstawowe (o ensino básico). W Portugalii zostało ono podzielone na 3 osobne cykle:

1 cykl (1° Ciclo) – obejmuje cztery lata nauki
2 cykl (2° Ciclo) – obejmuje dwa lata nauki
3 cykl (3° Ciclo) – obejmuje trzy lata nauki

Co razem daje nam 9 lat, a edukacja w szkole podstawowej rozpoczyna się w wieku 6 lat i trwa do ukończenia 15 roku życia.

Następny etap stanowi szkolnictwo średnie (o ensino secundário). Edukacja na tym poziomie trwa trzy lata oraz ma charakter jednolity. W czasie nauki mamy dostęp do różnego rodzaju kursów kierunkowych:

Científico-humanísticos
Profissionais
Artísticos Especializados
Tecnologicos

Szkolnictwo wyższe zorganizowane jest w podobny sposób jak w Polsce tj. opiera się na trzech kolejnych stopniach: studia licencjackie (a licenciatura), studia magisterskie (o mestrado) oraz doktorat (o doutoramento) – tylko w wariancie uniwersyteckim. Ponadto, możemy również dokonać wyboru spośród szkolnictwa uniwersyteckiego (o ensino universitário) oraz technicznego (o ensino politécnico).

sábado, 27 de agosto de 2016

"Estar a" vs "andar a"




W języku portugalskim w celu umiejscowienia wykonywanej przez nas czynności w czasie, oprócz zastosowania odpowiednio odmienionego czasownika, możemy również wesprzeć się wykorzystaniem takich form jak peryfrazy. Dzisiaj chciałabym się skupić na dwóch z nich, które mają podobne zastosowanie. Obie obrazują nam czynność, która znajduje się obecnie w stadium realizacji.

1.    Estar a

Konstrukcję tę stosujemy, aby opisać czynność, która trwa w chwili obecnej. Chodzi tu przede wszystkim o ukazanie aspektu ciągłości danej czynności (w przeciwieństwie do zastosowania czasu teraźniejszego). Peryfraza ta posiada dwie formy:

Portugalia: estar a + infinitivo
Estou a estudar português.
Ele não pode atender o telefone, porque está a dormir.

Brazylia: estar + gerúndio

Estou estudando português.
Ele não pode atender o telefone, porque está dormindo.

Podane przykłady odnoszą się do sytuacji, która ma miejsce w chwili obecnej.

2.    Andar a

Konstrukcja ta jest nieco odmienna w swym zastosowaniu. Może ona wyrażać czynność, która ma miejsce w danej chwili (w nieco szerszym kontekście czasowym, niż „estar a”). Może mieć jednak w sobie walor pewnego zwyczaju ograniczonego w czasie. Peryfraza ta posiada dwie formy:

Portugalia: andar a + infinitivo

Ando a estudar português,

Brazylia: andar  + gerúndio

Ando estudando português,

Przykłady te odnoszą się, nie tylko do chwili obecnej (nie uczę się jedynie w tym momencie), ale mają poszerzoną perspektywę czasową.